Vooral verontreinigd water is de besmettingsbron. Water uit de kraan is in vrijwel alle landen buiten West Europa onveilig. Dat geldt ook voor alle rauwe etenswaren (salades, fruit) die met kraanwater gewassen zijn.

Preventie diarree

Het volgende is van belang om het risico te verminderen:

• Water uit de kraan is onveilig. Alleen water, aangepakt in een afgesloten fles is niet verdacht. Gekookt water is veilig (thee en koffie).
• Poets uw tanden niet met onveilig drinkwater.
• Was uw handen (en die van kleine kinderen) goed met zeep na gebruik van het toilet en voor u gaat eten of voedsel klaar gaat maken.
• Alcohol (hand) doekjes zijn zeer effectief, maar nemen wel ruimte in in de bagage.
• Niet gepasteuriseerde of ongekookte melk of voedsel wat hiermee gemaakt is (pudding, ijs), moet u niet gebruiken.
• Eet geen rauwe of niet gare vis of zeevruchten (zoals schelp en schaaldieren, garnalen, kreeft en inktvis). Ze zijn vaak besmet met bacteriën.
• Eet geen rauw of onvoldoende gebakken vlees,
• Eet geen koude salades of rauwe groente
• Gebruik geen fruit dat u niet ter plekke zelf kan schillen.
• Bescherm uw eten tegen vliegen.
• Helaas, ijsblokjes zijn uit den boze. Onverpakt ijs eten is niet verstandig, verpakt ijs kan meestal wel.
• Was uw eigen eetgerei steeds af in sop en heet water, ook bij het kamperen. Helder water uit een meertje of beekje is zeker niet veilig.

Ook de plaats waar men eet is van belang. Een maaltijd op straat levert meer risico op dan een maaltijd in een goed restaurant. Hoewel… u kunt er nooit zeker van zijn, dus ook hier gelden de bovenstaande adviezen.

Behandeling van diarree

• Bij gezonde volwassenen met niet ernstige diarree zijn mineraal water, gekookt water, thee en soep(bevat zout) belangrijk om het verloren vocht (en zout) weer aan te vullen. Een speciaal dieet of vasten heeft weinig zin.
  
• Een O.R.S. oplossing in veilig water kan altijd uitkomst bieden. Het is voor iedereen veilig. Het zijn zakjes met een speciaal poedermengsel van glucose en zouten. Ze moeten in zuiver water worden opgelost. De instructie staat op de verpakking. Tegenwoordig is er ook ORS met rijstmeel wat nog effectiever werkt. Begin bij kinderen en ouderen hier direct mee als zij waterdunne diarree krijgen.
• Zit er geen bloed of slijm bij de diarree en is er geen koorts, dan kunt u eventueel Loperamide (Imodium, Diacure of Diarem) gebruiken om de diarree te remmen (bijvoorbeeld op een niet te vermijden reisdag). Het middel is vrij verkrijgbaar. Zwangeren en kinderen die nog geen 2 jaar zijn mogen dit middel niet gebruiken. Voor kinderen is ORS altijd het eerste keusmiddel.
• Heeft u bloed bij de diarree of meer dan 39 graden koorts dan is het verstandig medische hulp te zoeken. Dit is ook het geval als de waterdunne diarree langer dan 5 dagen bestaat of samen gaat met braken, zodat er onvoldoende vocht binnen blijft.
• Norrit en Entosorbine moeten niet gebruikt worden. Ze zijn niet werkzaam en kunnen bovendien de werking van malariamedicijnen of de anticonceptiepil verminderen. 
• Kleine kinderen onder de 2 jaar en ouderen boven de 70 jaar lopen extra risico op uitdroging. Begin direct met ORS. Zoek medische hulp als er langer dan een dag meer dan 38.5 graden koorts is of als er bloed bij de diarree zit. Als er door overgeven onvoldoende vocht binnen blijft is medische hulp noodzakelijk. Zetpillen tegen braken (domperidon) zijn vrij verkrijgbaar, gelukkig ook vaak in derdewereld landen. Let op voor welke leeftijd welke sterkte nodig is.
• Mensen met suikerziekte moeten hun suikerspiegel extra in de gaten houden. Uitdroging is bij hen extra gevaarlijk. Hen wordt aangeraden snel te starten met antibiotica. Uw reizigersadviseur geeft hier een recept voor mee.

Neem altijd voor minimaal 2 dagen ORS zakjes mee als u naar gebied gaat waar geen apotheken zijn. Dit zijn plattelandsgebieden en afgelegen dorpen. In nood kunt u zich behelpen door ORS zelf te maken door 18 gram suiker (= 8 klontjes of 3 afgestreken eetlepels) en 3 gram keukenzout (= 1 afgestreken theelepel) op te lossen in 1 liter veilig drinkwater.

Is ook dit onmogelijk dan is er in noodgevallen coca cola (geen light) uit afgesloten flesjes te gebruiken (suikers) afgewisseld met soep (zouten).

Reizigers met een verhoogd risico

Onder bepaalde omstandigheden kan reizigersdiarree gevaarlijker zijn. Er gelden dan extra adviezen, zoals het gebruik van antiobitica. U krijgt deze via uw behandelend arts of het vaccinatiecentrum voorgeschreven. Volg bij het gebruik de aanwijzingen van de arts. Antibiotica wordt vooral voorgeschreven aan reizigers met bepaalde chronische ziekten. 

Een verhoogd risico hebben: 

• Personen zonder milt en personen met een afweerstoornis (zoals HIV positief, aids).
• Personen die kanker hebben en cytostatica gebruiken of bestraald worden.
• Personen die langdurig afweeronderdrukkende medicijnen slikken (zoals 10 mg of meer prednison).
• Personen met ernstig astma/COPD of suikerziekte die medicijnen hiervoor gebruiken.
• Personen met zeldzame ziekten zoals stollingsziekten, sikkelcelziekte, myastenia gravis en G-6-PD deficiëntie.
  

Antibiotica mee?

Hoewel diarree lastig kan zijn en het reisplezier kan beïnvloeden, is het voor een gezonde reiziger niet nodig om antibiotica mee te nemen, omdat:

• In 90% van de gevallen het probleem vanzelf in een paar dagen oplost. Antibiotica heeft in die gevallen meer nadelen dan voordelen.
• Er steeds meer resistentie (ongevoeligheid van bacteriën) ontstaat tegen antibiotica die veel gebruikt worden. 
• In de meeste vakantiegebieden voldoende medische zorg aanwezig is om hulp te bieden als het uit de hand loopt. 

We adviseren wel antibiotica mee te nemen in bijzondere gevallen:

• Mensen met diabetes of ernstige nierziekten of mensen die lithium of digoxine slikken.
• Mensen met een ernstige afweerstoornis door afweeronderdrukkende medicijnen of ziekten als Aids.
• Mensen met chronische darminfecties (als de ziekte van Crohn)
• Soms bij reizen onder primitieve omstandigheden in afgelegen gebieden, zonder medische voorzieningen

Dukoral gebruiken?

Dukoral is een betrekkelijk nieuw middel. Het is een vaccin tegen bacteriën die diarree kunnen veroorzaken. U moet het voor de reis slikken. Het zijn 2 doses die met een week tussenpozen ingenomen moeten worden. Kinderen van 2 tot en met 5 jaar mogen de halve doses gebruiken. De fabriek heeft het op de markt gebracht als een vaccin tegen cholera, maar het werkt ook tegen een deel van de verwekkers van reizigersdiarree. Het zou tegen reizigersdiarree ongeveer 3 maanden werkzaam zijn.

Omdat het maar voor een deel werkzaam is en reizigersdiarree meestal geen gevaarlijke ziekte is wordt het hiervoor officieel niet geadviseerd.