Gezondheid en zorg



« Ga terug naar het folderoverzicht

Tuberculose (TBC)

Tuberculose of TBC is een infectieziekte, veroorzaakt door de tuberkelbacterie. Diverse organen zoals longen, lymfeklieren, hersenen, hersenvliezen, nieren, gewrichten en de wervelkolom kunnen aangetast raken.

Waar komt het voor? De ziekte komt overal op aarde voor. Ook soms in Nederland, maar in ontwikkelingslanden veel vaker.

Het is daar één van de belangrijkste doodsoorzaken. Dit komt mede door de vele aids-patiënten in die landen. Zij hebben onvoldoende afweer, waardoor ze extra vatbaar voor tuberculose zijn.

Ook dichter bij huis zijn risico landen, zoals de Baltische staten, Rusland, Oekraïne en Roemenië. Om u een idee te geven: Jaarlijks zijn er in de wereld 8,5 miljoen nieuwe TBC gevallen. Per jaar sterven 2 miljoen mensen aan deze ziekte.

De ziekte

De ziekte wordt van mens op mens overgedragen. Een zieke met open TBC hoest de bacterie via kleine druppeltjes door de lucht.

Symptomen: De symptomen van tuberculose zijn hoesten, moeheid, lusteloosheid, gewichtverlies, verminderde eetlust en nachtzweten. Deze kunnen pas lang na een besmetting beginnen.

Langer hoesten dan een paar weken is dus altijd verdacht, ook al bent u al maanden terug in Nederland.

Besmetting: Patiënten met open tuberculose (in de longen) verspreiden de bacterie door hoesten.

  • Reizigers moeten daarom proberen uit de buurt te blijven van steeds hoestende mensen. Slecht geventileerde ruimten met veel mensen leveren meer risico op zoals de stampvolle lokale autobussen.
  • Een verblijf bij de lokale bevolking geeft meer kans op besmetting dan een verblijf in een hotel. Dit geldt zeker voor mensen die voor hun beroep onder de plaatselijke bevolking werken. In ziekenhuizen werken geeft nog weer extra risico.
  • Ook kleine kinderen van mensen die lang in risicolanden verblijven en die verzorgd worden door mensen uit de plaatselijke bevolking lopen meer risico.

Preventie: De gewone toerist die korter dan 3 maanden op vakantie is heeft geen speciale bescherming nodig. Pas wel altijd op in drukke ruimten met hoestende mensen.

Als u 3 maanden of langer naar een land gaat waar tuberculose veel voorkomt of u gaat korter dan 3 maanden naar zo’n gebied maar u verblijft bij de lokale bevolking, dan is een advies noodzakelijk. Dit geldt ook als u intensief gebruik gaat maken van lokaal openbaar vervoer.

Dit advies kan zijn:

Een Mantouxtest voor de reis en 8 weken na terugkeer.

Deze test bestaat uit een injectie met een stukje van de TBC bacterie in de huid. Is iemand besmet geweest dan heeft hij antistoffen en ontstaat er op de plek van de prik een afweerreactie. Die bestaat uit een rode harde zwelling.

Als iemand voor de reis een negatieve Mantouxtest had dan is hij dus nooit besmet geweest met TBC. Door 8 weken na terugkomt de test te herhalen kan gekeken worden of er een besmetting heeft plaatsgevonden. Er kan dan in een vroeg stadium behandeld worden.

Bij reizen langer dan 3 maanden waarbij de manier van reizen extra risico geeft, adviseren we een BCG vaccinatie.

Deze bestaat uit levende verzwakte TBC bacteriën die het lichaam aanzetten om antistoffen te maken. Een BCG vaccinatie vermindert de kans op tuberculose niet maar beschermt wel tegen eventuele ernstige gevolgen van de ziekte en verbetert de overlevingskans.

Na een vaccinatie ontstaat er op de plaats van injectie een zwelling, waarin vaak na een aantal weken een zweertje ontstaat. Er blijft altijd een litteken zichtbaar. De BCG vaccinatie wordt gegeven op de bovenarm. Mensen met afweerstoornissen (zoals Aids) mogen geen BCG vaccinatie krijgen. Een nadeel van een BCG vaccinatie is dat de Mantouxtest positief wordt en dus niet meer gebruikt kan worden om te zien of er een besmetting heeft plaatsgevonden.

De BCG vaccinatie werkt na ongeveer 6 weken, de werkingsduur is niet bekend, maar er hoeft later niet opnieuw gevaccineerd te worden.

Behandeling: Tuberculose is te behandelen met diverse antibiotica die gelijktijdig langdurig moeten worden ingenomen, meestal minimaal 6 maanden.