NIEUWS
« Ga terug naar het folderoverzicht
Malaria
Voorkomen
Malaria komt in bijna alle (sub)tropische landen voor. Bijvoorbeeld ook in bekende vakantielanden als Ghana en Suriname. Wereldwijd zijn er zo’n 400 miljoen malariagevallen per jaar en sterven er ruim 2,5 miljoen mensen. Er zijn verschillende soorten malariaparasieten. In sommige landen is de malariaparasiet ongevoelig geworden voor een aantal soorten malariamedicijnen. Deze situatie verandert steeds.
Preventie
Muggenbeetpreventie is de belangrijkste maatregel om malaria te voorkomen. Daarnaast is het gebruik van medicijnen om de parasieten te doden als u toch besmet zou zijn in veel landen aan te raden(malariaprofylaxe). De malariamug prikt vooral tussen zonsopgang en zonsondergang.
Bescherm onbedekte lichaamsdelen door bedekkende kleding zoals lange mouwen, een lange broek, sokken en dichte schoenen. Probeer de slaapruimte muggenvrij te krijgen en te houden (horren, insecticide en eventueel de airco aan). Pas op voor de gevaren van insecticiden bij inademing ervan.
Gebruik altijd een muskietennet (klamboe). Voor de (sub)tropen is het beter als die behandeld (geïmpregneerd) is met een insectenwerend middel. Ze zijn te koop in Nederland. Hebt u een klamboe met een “éénpunts ophanging”, dan kunt u een touw boven het bed spannen en de klamboe hieraan ophangen. Hebt u een rechthoekige klamboe, maak dan aan de vier uiteinden touwtjes die u vervolgens weer ergens in de kamer moet bevestigen. Dit is iets meer werk, maar de klamboe hangt beter en wijder dan bij een “éénpunts ophanging”. Er zijn altijd wel ophangpunten te vinden (een raam of deurkozijn, een spijker of zelfs het aanwezige hoge hoofdeinde van het bed). Hang eerst het net zo handig mogelijk op en schuif daarna het bed er gewoon onder. Let goed op dat de zijkanten van de klamboe niet te dicht bij uw lichaam hangen. Als u er 's nachts met uw lichaam tegenaan rolt, kan de mug ook van buiten nog steken. Dit is minder het geval bij geïmpregneerde netten. De klamboe hangt soms niet helemaal tot op de grond zodat de muggen vanaf de onderkant gewoon naar binnen kunnen vliegen. Veiliger is het daarom om de onderrand van het net onder uw matras of beddengoed te stoppen. Dit laatste beschermt ook beter tegen beesten die vanuit de matras omhoog willen kruipen. Check altijd voor u gaat slapen met een zaklamp of er niet een mug in het net zit.
Gebruik een insectenwerend middel dat DEET bevat. Let op de concentratie: voor kinderen en zwangeren geen concentraties hoger dan 30%. Smeer het middel op de onbedekte huid (ook de nek en achter de oren) en op de enkels onder en op de sokken. Niet op de lippen, ogen en op open wondjes of een hevig verbrande huid smeren. Bij kinderen moet u de handen vrij laten, ze wrijven de DEET anders in hun mond en ogen. De werkingsduur staat op de verpakking. Bij zonnebrandcrème pas na goed indrogen hiervan de DEET opsmeren (minimaal 45 minuten).
Zie ook de folders: “Het muskietennet” en “insektenwerende middelen”.
Malariapillen
Voor veel landen is naast bovengenoemde preventieve maatregelen ook het gebruik van antimalariapillen aan te raden. Welk middel u krijgt is afhankelijk van het malariatype in het land waar u naar toe gaat. Het is erg belangrijk om de pillen strikt volgens de gebruiksaanwijzing in te nemen. De medicijnen zijn:
Paludrine begint u
in te nemen op de dag van aankomst in het malariagebied. Een volwassene
slikt 2 maal per dag een tablet na het eten met wat water. U stopt pas met
slikken 4 weken nadat u het malariagebied verlaten heeft.
Chloroquine (Nivaquine) begint u in te nemen op de dag
van aankomst in het malariagebied. De eerste 2 dagen slikt u een
weekdosering, daarna neemt u ze eens per week in na het eten met water. U
stopt ook hier pas 4 weken na het verlaten van het malariagebied.
Mefloquine (Lariam) begint u te slikken 3 weken voor
vertrek. De tabletten worden eens per week ingenomen, na het eten met wat
water. Ook hier stopt u pas met innemen 4 weken na het verlaten van het
malariagebied.
Malarone begint u in te nemen de dag
voor aankomst in het malariagebied en moet u nog 1 week doorslikken na het
verlaten van het malariagebied. De tabletten moet u innemen bij het eten
zomogelijk met een vette maaltijd of een zuiveldrank (maar niet met
mogelijk besmette yoghurt of melk). Ze worden vooral voorgeschreven bij
reizen korter dan 3 weken. Een nadeel is dat ze nogal duur zijn.
Doxycycline is een antibioticum dat ook voor bacterie
infecties in Nederland wordt gebruikt. U begint op de dag van aankomst in
het malariagebied. Volwassenen nemen 1 tablet per dag in, het liefst
tijdens het eten. U stopt pas 4 weken na het verlaten van het
malariagebied.
Er zijn nog andere medicijnen, maar die worden in
Nederland nauwelijks voorgeschreven.
Als u tabletten 1 maal per week
moet innemen is het makkelijk om dat op zondag te plannen. Die dag is
altijd anders dan anders zodat u het minder makkelijk
vergeet.
Avontuurlijke reizigers
Voor
(backpakkers) is het belangrijk het volgende te bedenken: Het duurt na de
besmetting ruim een week voor malaria ziekteverschijnselen geeft. Hoge
koorts binnen een week na het aankomen in het eerste malariagebied
van de reis kan dus geen malaria zijn.
Gaat u naar een (afgelegen)
kliniek of arts, bedenk dan dat het ( vooral in arme landen) het
stellen van diagnose malaria de meeste voordelen oplevert. Een
positieve test (al dan niet echt gedaan) levert geld op, de verkoop van
tabletten ook. Volg wel de adviezen op (u kunt natuurlijk echt malaria
hebben), maar onderbreek nooit de malariaprofylaxe die u aan het slikken
bent, wat u ook geadviseerd wordt!
Of u nu wel of niet malaria heeft, als u stopt met de profylaxe, dan kunt u alsnog malaria oplopen. Doorslikken geeft geen enkel risico als u toch malaria zou hebben. Malaria is voor de lokale bevolking een totaal andere ziekte dan voor de onbeschermde westerling. De lokale bevolking heeft afweer opgebouwd. Er kan soms nogal laconiek over gedaan worden. Dit zie je soms ook bij westerlingen die lange tijd in de tropen werken en zelf maatregelen hanteren die voor een reiziger zeker niet voldoende zijn. Volg de malaria-adviezen van het vaccinatiecentrum.
Komt u in een afgelegen streek maak er dan een gewoonte van om steeds opnieuw te kijken hoe de verbindingen naar de dichtstbijzijnde kliniek of stad zijn. Krijgt u hoge koorts en is er geen dokter in het dorp, dan is het lastig op dat moment nog uit te moeten zoeken hoe u weg kunt komen. De eerste dagen zijn bij de behandeling van malaria uitermate belangrijk. Laat die niet voorbij gaan in een hotelletje in een afgelegen dorp, maar ga op weg naar een plek waar hulp is.
Het is belangrijk na het verlaten van het malariagebied de tabletten volgens het voorschrift in te blijven nemen. U moet weten dat malaria nog kan uitbreken tot zo’n 2 maanden na het stoppen van de tabletten. Krijgt u in die tijd griepverschijnselen zeg dan uw huisarts dat u in een malariagebied bent geweest!.
Zwangerschap
Zwangeren lopen extra risico, zeker in de eerste 3 maanden van de zwangerschap. Malaria is een ernstige bedreiging voor zowel de moeder als het kind. Het reizen naar malarialanden is dan ook af te raden. Ook mogen niet alle malariamedicijnen gebruikt worden tijdens de zwangerschap, waardoor de bescherming niet optimaal is.
Kinderen
Bij kleine kinderen verloopt malaria ernstiger. Bedenk van te voren of reizen naar bepaalde landen wel zo verstandig is. Het is extra belangrijk te zorgen dat kinderen niet gestoken worden, zelf kunnen ze daar niet goed op letten. Laat ze altijd slapen in een geïmpregneerd muskietennet.
Het innemen van malaria tabletten, die soms bitter zijn, kan lastig zijn. Fijn malen en in een hap zoet eten doen is te proberen. Niet alle malariamedicijnen mogen aan kleine kinderen worden voorgeschreven. Bij erg lange reizen of een lang verblijf in een malariagebied kan het zijn dat de dosering tussentijds moet worden verhoogd omdat het kind groter is geworden.
Reizigers afkomstig uit malariagebieden.
Een steeds grotere groep reizigers betreft mensen die opgegroeid zijn in malarialanden en als vluchteling naar Nederland zijn gekomen. De bescherming die de mensen van oorsprong hadden is binnen een jaar van verblijf buiten een malariagebied verdwenen. Dus deze mensen moeten bij een reis naar hun geboorteland ook malariamedicatie gebruiken. Hun kinderen zijn uiteraard ook niet beschermd tegen malaria.
Veel mensen overwegen de medicatie in het thuisland te kopen. Dit is goedkoper, maar vaak zijn de lokaal gegeven adviezen en pillen niet juist. Door verkeerd medicijngebruik komen ieder jaar reizigers terug met malaria, soms met fatale gevolgen. Neem geen risico, zeker niet voor de meereizende kinderen.
Reizigers met een verhoogd risico
Sommige reizigers hebben een verhoogd risico op malaria door een onderliggende ziekte. Het is belangrijk om uzelf goed te laten informeren over deze extra risico's en eventuele extra voorzorgsmaatregelen. Het gaat om:
Personen zonder milt
Personen met een gestoorde afweer.
Personen met HIV (Aids) zeker als
die medicijnen tegen deze ziekte slikken