Gezondheid en zorg

Hoogteziekte

Het verblijven op grote hoogte kan risico's hebben door de kans op hoogteziekte. Hoogteziekte is levensgevaarlijk!

Hoogteziekte kan ontstaan als u te snel naar een hoogte boven de 2500 meter stijgt. Vooral de hoogteverschillen tussen de slaapplaatsen zijn hierbij belangrijk. De gevoeligheid voor hoogteziekte is per persoon verschillend. Het is meestal niet voorspelbaar wie last van hoogteziekte zal krijgen. Wel hebben mensen die eerder hoogteziekte hebben gehad, meer kans er de volgende keer ook last van te krijgen.

Vanwege de ernst van hoogteziekte is het belangrijk de tekenen van hoogteziekte te herkennen ( hoofdpijn, slapeloosheid,verminderde eetlust,misselijkheid,braken,vermoeidheid,hoesten en een verminderde inspanningstolerantie)  en de 4 gouden regels te hanteren:

  1. als je je niet lekker voelt op hoogte, betekent dat hoogteziekte, totdat het tegendeel bewezen is
  2. ga nooit stijgen als je symtpomen hebt van hoogteziekte
  3. als je je slechter gaat voelen, niet meer met hakken-tegen-tenen kan lopen of kortademig bent in rust, ga dan meteen naar beneden
  4. iemand met hoogteziekte moet altijd begeleid worden

Hoogteziekte

De oorzaak van hoogteziekte is gelegen in het tekort aan zuurstof op grote hoogte. Iedereen heeft hier wel wat lichte verschijnselen van, zoals snel ademhalen en een lichte hoofdpijn.

  • Milde hoogteziekte
    Deze treedt op enkele uren tot een dag na aankomst op grote hoogte. De verschijnselen bestaan uit hoofdpijn, misselijkheid en een soort kater gevoel. Het is verstandig een paar dagen niet verder te stijgen, geen alcohol te gebruiken, niet te roken en u niet te veel in te spannen. Daal weer af als de verschijnselen niet binnen enkele dagen verminderen. Bij hoofdpijn kunt u paracetamol gebruiken. Meestal zijn er bij de plaatselijke apotheken tabletten te krijgen tegen hoogteziekte (In Zuid Amerika “gringo pills”). Die zou u in nood kunnen kopen, vraag naar de ervaringen van andere reizigers of reisleiders ter plekke. Het is van hieruit niet te zeggen welke stoffen die pillen bevatten.
  • Ernstige hoogteziekte
    Hierbij is er sprake van heel erge hoofdpijn met misselijkheid en braken. De kortademigheid neemt toe en treedt ook in rust op, met name 's nachts. Bij geringe inspanning is al hulp nodig. Lopen gaat onzeker alsof iemand dronken is. Er is nu een gevaarlijke situatie ontstaan die levensbedreigend kan worden. Er moet zo snel mogelijk afgedaald worden.

Tips

  • Vooral de hoogte van de slaapplaats is van belang. Stijg boven de 2500 meter liefst maar 300 meter per dag of blijf in ieder geval een aantal dagen (minimaal 2) op dezelfde hoogte als u sneller bent gestegen. Dit is bijvoorbeeld het geval bij aankomst in La Paz, Cuzco of in Tibet. Span u niet te veel in, rook niet en gebruik geen alcohol of slaapmiddelen. Eet koolhydraatrijk voedsel en eet niet te zwaar.
  • Heeft u een chronische ziekte die in deze situatie nadelig kan zijn, overleg dan voor u een reis gaat boeken met uw behandelaar of de reis wel gemaakt kan worden en of er speciale maatregelen nodig zijn. Deze ziekten zijn Astma/COPD, een slecht werkend hart (hartfalen), sikkelcelziekte en suikerziekte.
  • Voor zwangeren is het belangrijk om ruim de tijd te nemen om te acclimatiseren. Blijf liever 3 tot 4 dagen op zo’n 2500 meter. Rook niet.
  • Reizen met kinderen op grote hoogte kan, maar bij kleine kinderen is het moeilijker te zien of ze last van hoogteziekte hebben. Wat hangeriger of niet goed willen eten kunnen al verschijnselen van hoogteziekte zijn.
  • Overweeg medicijnen (acetazolamide) mee te nemen als u al eerder last hebt gehad en toch naar grote hoogte moet. Dit is ook het geval bij een reis waarbij u in korte tijd naar een grote hoogte gaat zonder te kunnen acclimatiseren. Overleg dit met het vaccinatiecentrum.

Preventie

Acetazolamide is een medicijn dat de kans op hoogteziekte vermindert. In sommige gevallen is het aan te raden om dit mee te nemen. Uw reizigersadviseur bespreekt of het in uw geval aan te raden is om van te voren al te starten of pas op het moment dat er klachten onstaan die kunnen wijzen op hoogteziekte.

In de volgende omstandigheden is het gebruik van actezolamide te overwegen:

  • Als iemand eerder hoogteziekte heeft gehad.
  • Als iemand in korte tijd op grote hoogte (>4000 meter) veel moet stijgen zonder te kunnen wennen, zoals geadviseerd.
  • In overleg met een specialist bij risicovolle ziekten, zoals hart en longziekten.

of bij de volgende klachten:

  • Tintelingen in handen en voeten
  • misselijkheid
  • meer plassen
  • hoofdpijn, sufheid en in de war zijn.

Andere medicijnen die gebruikt worden bij hoogteziekte:

  • Lokale medicijnen: omdat de samenstelling vaak onbekend is alleen in nood gebruiken, raadpleeg de plaatselijke apotheek of andere reizigers.
  • Coca bladeren of thee. In een land als Bolivia wordt dit door de plaatselijke bevolking aangeraden. De werking tegen hoogteziekte is niet aangetoond
  • Nifedipine en Dexametason zijn alleen te gebruiken op advies van een arts.

Links

meer info